bew217

TOC o "1-3" h z u

فهرست شکلها
صفحه عنوان
TOC o "1-6" h z u شکل2-1 طبقهبندی مدلهای گردشگری PAGEREF _Toc421871575 h 28شکل 2-2 مدل سیستمهای ترکیبی برای برنامهریزی و نظریههای گردشگری PAGEREF _Toc421871584 h 29شکل 2-3 عناصر سيستم گردشگري (سازمان جهاني گردشگري) PAGEREF _Toc421871588 h 30شکل 2-4 چرخه مستقیم دو سویه گردشگری به عنوان سيستم گردشگري کل PAGEREF _Toc421871590 h 31شکل 2-5 سيستم گردشگري (ناحيه محور مسافر، مبدا و مقصد گردشگر)– مدل ليپر PAGEREF _Toc421871591 h 31شکل 2-6، سيستم گردشگري (ديدگاه گان) PAGEREF _Toc421871597 h 33شکل 2-7 ديدگاه بریونز، تجیدا و مورالس PAGEREF _Toc421871599 h 34شکل 2-8 سیستم گردشگری (مدل كاسپار) PAGEREF _Toc421871602 h 35شکل 2-9 سيستم گردشگري، چشمانداز محيطي ديدگاه هولدن (2000) PAGEREF _Toc421871605 h 36شکل 2-10 اجزای تشکیلدهنده گردشگری الکترونیکی PAGEREF _Toc421871615 h 44شکل 3-11، مدل مفهومي متغيرهاي تحقيق PAGEREF _Toc421871628 h 55شکل 4-1 12وضعیت جنسیتی پاسخ دهندگان PAGEREF _Toc421871644 h 63جدول 4-2 6وضعیت تحصیلاتی پاسخ دهندگان PAGEREF _Toc421871646 h 63شکل 4-2‌13‌وضعیت تحصیلاتی پاسخ دهندگان PAGEREF _Toc421871647 h 64شکل 14-3 وضعیت سنی پاسخ دهندگان PAGEREF _Toc421871650 h 65
چکیدهکشور ایران با وجود توانمندیهای ايران در زمينة گردشگری، متأسفانه تاكنون نتوانسته است به جايگاه شايستهای در اين صنعت دست يابد و مهمترين آن، ضعف صنعت تبليغات در جذب جهانگرد و گردشگر به ايران است. اینترنت و ابزار الکترونیکی به واسطه این که زمینه ایجاد نمایش محصولات گردشگری و ارائه اطلاعات دقیق به گردشگران را فراهم میسازد، ضمن جلب رضایت گردشگران، افزایش گردشگران ورودی را درپی خواهد داشت. هدف از تحقیق حاضر بررسی نقش رسانههای الکترونيکی در جذب گردشگران داخلی میباشد. جامعه آماري اين پژوهش شامل کليه گردشگرانی میباشد که در تیرماه سال 1393 که از طریق خطوط هوایی به شهر شیراز مسافرت کردهاند. تعداد حدود 320 نفر از طریق محاسبه با فرمول کوکران از گردشگرانی که در تیر ماه به شیراز از طریق خطوط هوایی سفر نمودهاند مورد سوال و بررسی قرار خواهد گرفت. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که متغیرهای تبلیغات اینترنتی، وبسایتهای اینترنتی، برنامههای تبلیغاتی صدا و سیما، برنامههای تبلیغاتی ماهواره و نرمافزارهای کامپیوتری بر جذب گردشگران داخلی تاثیر مثبت دارد.
کلید واژهها: رسانههای الکترونیکی، اینترنت، ماهواره، رسانه ملی، نرمافزارهای کامپیوتری، گردشگری

فصل اولکلیات تحقیق-57658039992302109470490855000
1-1. بیان مسالهگردشگری از مهمترین صنایع در حال رشد است و توسعه صنعت گردشگری نیاز به برنامههای همه جانبه و مناسب دارد تا بتوان در جذب گردشگران داخلی و بینالمللی موفق بود. امروزه یکی از مهمترین کاربری شهرها، ارائه خدمات گردشگری نوین است. چرا که شکلگیری عصر پسا مدرنیته با گزارهای اصلی آن یعنی جهانی شدن، فرآوری اطلاعات و گردشگری همراه شده و دوره جدیدی در تعاملات اجتماعی و فرهنگی انسانها خصوصاً در قالب ساختهای شهری رقم زده است (بونیفایس و فاولر، 1993: 12). در چند دهه اخیر از صنعت گردشگری به عنوان یکی از بزرگترین و متنوعترین صنایع یاد شده است. بسیاری از کشورها این صنعت را به عنوان یکی از منابع اصلی درآمدزای خود میدانند و تلاش در راه توسعه این صنعت دارند. این صنعت بخصوص برای کشورهای در حال توسعه به علت اینکه بیشترین درآمد خود را از فروش منابع طبیعی به دست میآورند بسیار با اهمیت است. همچنین کشورها علاوه بر منابع اقتصادی به دنبال منافع سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، محیط زیست و غیره نیز میباشند. برای موفقيت در اين صنعت علاوه بر داشتن شرايط گردشگرپذيری، مقاصد گردشگری، بايد به دنبال برنامهريزی برای جذب گردشگران و معرفي بهتر امكانات و شرايط خود به بازارهای داخلی و جهانی گردشگری باشند (پاپلی يزدی و سقایی، 1385: 18).
بازاريابي و نقش آن در ارتقاء بنگاهها و تاثيري که در توسعه و رشد اقتصادي کشورها دارد بر کسي پوشيده نيست. اينترنت از جمله عوامل موثر بر بازاريابي و روشهاي رونق دادن به اين فعاليتها در عرصه کنوني است. (کولين، 1383؛ 1). با پیشرفت فناوری اینترنت، بدلیل این که اینترنت شرکتها را قادر میسازد که با مشتریان ارتباط بهتر و مؤثرتری برقرار کنند و تولیدات خود را بر اساس نیازهای آنها ایجاد نمایند، تعداد بیشتری از شرکتها ا ز اینترنت جهت بازاریابی و کانالهای توزیع استفاده میکنند (چافی و همکاران، 2004: 5)
اینترنت و ابزار الکترونیکی به واسطه این که زمینه ایجاد نمایش محصولات گردشگری و ارائه اطلاعات دقیق به گردشگران را فراهم میسازد، ضمن جلب رضایت گردشگران، افزایش گردشگران ورودی را درپی خواهد داشت (آرون، 2004: 6).
کشور ایران با وجود توانمندیهای ايران در زمينة گردشگری، متأسفانه تاكنون نتوانسته است به جايگاه شايستهای در اين صنعت دست يابد و مهمترين آن، ضعف صنعت تبليغات در جذب جهانگرد و گردشگر به ايران است. كشور ايران جزء ده كشور اول جهان از لحاظ جاذبههای گردشگری و جزء پنج كشور اول جهان از نظر تنوع گردشگری است (سازمان جهانی توريسم، 2009 ). ازاين رو، ضروری است از قابليتهای خود در جذب گردشگری استفاده كند. از عواملي كه میتواند به جذب بیشتر گردشگری در كشور را بهبود بخشد، به كارگيری ابزارها و پارامترهای مؤثر بازاريابی و تبليغات است ( صردی ماهكان، 1380 ).
اصولاً گردشگران براي انتخاب مقصد گردشگري نيازمند اطلاعاتی، درخصوص مقصد ميباشند. آنها پيوسته اطلاعاتی را از رسانههاي گروهی شامل تلويزيون، ماهواره، اينترنت و ... جمعآوری میكنند و این موضوع اهمیت رسانه از جمله اینترنت را در این حوزه بیش از گذشته میکند. در این پژوهش سعی بر آن است تا به بررسی نقش سایتهای اینترنتی در معرفی جاذبههای گردشگری و جذب گردشگران به شهر شیراز پرداخته شود.
1-2. اهمیت و ضرورت تحقیقدر عصر حاضر که نقش اینترنت در زندگی روزمره مردم و آسان سازی فعالیتهای تجاری سازمانها و کسب و کارها در حال افزایش است، صنعت گردشگری نیز از این امر بینصیب نمانده است و اینترنت هر روز در حال بازی کردن نقش مهمتر و بزرگتری در عرصه این صنعت است. ورود اینترنت به این عرصه، باعث به وجود آمدن تغییرات زیادی در این صنعت شده است که از مهمترین آنها میتوان به رزرو بلیت کلیه وسایل حملونقل و هتلها، آشناشدن با جاذبههای توریستی از طریق تورهای مجازی، خواندن سفرنامه و گزارشها که اغلب همراه با عکس و فیلم هستند و بسیاری موارد دیگر اشاره کرد. در این میان داشتن یک وب سایت برای کلیه کسب و کارها و سازمانهای دولتی و خصوصی فعال در این عرصه امری کاملا ضروری به نظر میرسد زیرا این امر زمینه تعامل ساده و ارزان با مشتریان، کارگزاران و سایر متقاضیان خدمات گردشگری را فراهم میسازد. در این مقاله سعی شده است به تفصیل، اهمیت دارا بودن پایگاه اینترنتی برای بخشهای مختلف صنعت گردشگری شرح داده شود.
استفاده از رسانهها و تبلیغات به عنوان مهمترین ابزار موفقیت سازمانهاست و این موضوع ایجاب میکند که این ابزار به عنوان شاخههای علمی، اجتماعی، فرهنگی و ارتباط به دقت مورد مطالعه قرار گیرد. امروزه در صنعت گردشگری باید از رسانهها (بالاخص رسانههای الکترونیکی) به عنوان مهمترین ابزار به صورت حرفهای استفاده کرد، زیرا موفقیت تبلیغ در ارایهی ارزشهای فرهنگی و گردشگری هر کشور مبتنی بر درک صحیح و حرفهای از تبلیغات و ارزشهای آن است. یکی از ارکان مهم تبلیغات رسانههای تبلیغاتی است که در میزان تأثیر تبلیغات بر مخاطب از اهمیت ویژهای برخوردار است و استفاده درست از آن باعث افزایش تأثیر پیام میشود.
برای موفقیت در تبلیغات گردشگری بینالمللی به علت پراکندگی مخاطبان در سرتاسر جهان رسانههای تبلیغات از اهمیت خاصی برخوردار است و انتخاب صحیح آنها در موفقیت تبلیغات جهانگردی نقش مهمی دارد. با گستری فناوری اطلاعات و ارتباطات، اینترنت نیز بعنوان یکی از مهمترین ابزار مورد استفاده بازاریابان قرار گرفته است. تبلیغات اینترنتی، از پرکاربردترین روشهای استفاده از اینترنت میباشد.
رسانههای الکترونیکی و تبلیغات در دنیای اقتصادی امروز نقش مهمی را ایفا می‌کند. اگر این رسانه به روش صحیح و بادقت به دیگران عرضه شود، قطعا به توسعه و رشد منجر خواهد شد، البته تبلیغات تنها مختص واحدها و بنگاه‌های اقتصادی نیست بلکه در حال حاضر برای بسیاری از سازمان‌های فرهنگی، مذهبی، ورزشی و علمی جایگاه خاصی دارد و این ارگان‌ها تبلیغات را ابزاری برای اشاعه فرهنگ می‌دانند.
در زمینه توسعه گردشگری ارايه تبليغات داخلی و خارجی جهت به تصوير کشاندن امکانات و استعدادهای طبيعی و جاذبه‌های متنوع توريستی و شناخت عمقي آن فرهنگ و خرده فرهنگ‌ها و تمدن و تاريخ و حيات اجتماعی، اقتصادی بسيارمؤثرخواهدبود.
صنعت گردشگری امروزه در ردیف صنعتهای پردرآمد، پاک و کم‌هزینه دنیا قرار دارد. از طرفی صنعت گردشگری دنیا ابعاد متنوعی همچون توریسم الکترونیکی، اکوتوریسم، توریسم درمانی، ورزشی، روستایی، فرهنگی و تاریخی یافته است. با توجه به این وضعیت و با توجه به اینکه ایران طبق آمار سازمان جهانی جهانگردی دارای رتبه پنجم جاذبه‌های طبیعی و رتبه دهم جاذبه‌های باستانی و تاریخی است و همچنین با توجه به جمعیت جوان رو به گسترش، نرخ بالای بیکاری، لزوم افزایش درآمد ارزی و سرمایهگذاری خارجی توجه بیش از پیش به این بخش می‌تواند زمینه رسیدن به اشتغال کامل، افزایش درآمد ارزی، معرفی تمدن و فرهنگ ایرانی به جهانیان، تعامل گسترده و سازنده با کشورهای دنیا، در هم شکستن مرزهای قومی و اقلیتی، را فراهم کند. (انصاري، 86، ص11) تحقیقات زیادی در زمینه توریسم و گردشگری و نقش رسانههای جمعی صورت گرفته اما کمتر تحقیق وجود دارد که به بررسی نقش و رسانههای الکترونیکی و اینترنت پرداخته باشد و با توجه به گستردگی و استفاده روز افزون از اینترنت و نقش آن در زندگی روزمره مردم توجه به این بخش از بحث گردشگری ضروری میباشد.
1-3. اهداف تحقیقهدف کلی
بررسی نقش رسانه های الکترونیکی در جذب گردشگران داخلی.
اهداف جزئی
بررسی نقش استفاده از تبلیغات اینترنتی در جذب گردشگران داخلی.
بررسی نقش استفاده از وب سایتهای اینترنتی در جذب گردشگران داخلی.
بررسی نقش استفاده از برنامههای تبلیغاتی صدا و سیما (رسانه ملی) درجذب گردشگران داخلی.
بررسی نقش استفاده از از برنامههای تبلیغاتی ماهواره در جذب گردشگران داخلی.
بررسی نقش استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری در جذب گردشگران داخلی.
1-4. فرضیه های تحقیقفرضیه اصلی: استفاده از رسانههای الکترونیکی در جذب گردشگران داخلی تاثیر مثبت دارد.
فرضیه 1: استفاده از تبلیغات اینترنتی در جذب گردشگران داخلی تاثیر مثبت دارد.
فرضیه 2: استفاده از وبسایتهای اینترنتی در جذب گردشگران داخلی مثبت دارد.
فرضیه 3 استفاده از برنامه های تبلیغاتی صدا و سیما (رسانه ملی) در جذب گردشگران داخلی تاثیر مثبت دارد.
فرضیه 4: استفاده از از برنامههای تبلیغاتی ماهواره در جذب گردشگران داخلی تاثیر مثبت دارد.
فرضیه 5: استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری در جذب گردشگران داخلی تاثیر مثبت دارد.
1-5. سؤالهای تحقیقسوال اصلی تحقیق:
آیا استفاده از رسانههای الکترونیکی بر جذب گردشگران داخلی به شیراز تاثیر دارد؟
سوالات فرعی تحقیق:
آیا استفاده از تبلیغات اینترنتی بر جذب گردشگران داخلی تاثیر دارد؟
آیا استفاده از وب سایتها بر جذب گردشگران داخلی تاثیر دارد؟
آیا استفاده از برنامههای تبلیغاتی صدا و سیما (رسانه ملی) بر جذب گردشگران داخلی تاثیر دارد؟
آیا استفاده از برنامههای تبلیغاتی ماهواره بر جذب گردشگران داخلی تاثیر دارد؟
آیا استفاده از نرمافزارهای کامپیوتری بر جذب گردشگران داخلی تاثیر دارد؟
1-6. تعریف اصطلاحات تحقیقتبليغات
مراد از تبليغات، روشها و فنون تأثيرگذاردن يا نظارت بر عقايد، رفتار و نگرش انسانها با استفاده از كلمات يا نمادهاي ديگر است (گولد و كولب، 1376: 213 ).
تبلیغات الکترونیکی
تبليغات در حقيقت ارتباط با معرفي محصول يا خدمات از طريق کانالهاي توزيع گوناگون در مقابل دريافت وجه از سازمان است. برخلاف گذشته داشتن مشتري از داشتن فروش مهمتر است. در دنياي امروز تبليغات هزينه نيست بلکه يک نوع سرمايهگذاري است براي پيشبرد اهداف سازماني (دهدشتي، 1383). رسانههاي ديگر تبليغاتي قادر به برقراري روابط شديد تعامل نيستند ولي اينترنت بعنوان يک رسانه بر خط داراي قابليت ايجاد تعاملات دوطرفه در يک فضاي الکترونيکي ميباشد و امکان تبليغات نفر به نفر را فراهم ميکند.
ابزار تبليغاتي در اينترنت بسيار هستند که در زير به برخي از آنها پرداخته خواهد شد:
بنر تبليغاتي
پيغامي تبليغاتي است که به شکلي هنري شامل متون و تصاوير زيباي روي صفحات وب سايت ظاهر ميشود و بينندگان را به سايت آگهي دهند و يا به صفحه مشخصات کالا هدايت ميکند.
مزيت مهم بنر اين است که به صورت فعال عمل ميکند و مشتري رابه سايت آگهيدهنده ميکشاند، تهيه بنر به سرعت و با هزينه کم امکانپذير است و در طراحي آن ميتوان از جاذبهها و تکنيکهاي مختلف مانند گرافيک، عکس و انيميشن استفاده کرد (فرزانه، 1384).
پست الکترونيک
يکي از ابزارهاي بازاريابي و تبليغات است. با افزايش روز افزون استفاده از پست الکترونيک اين ابزار به شيوه اثر بخشي براي تبليغات اينترنتي تبديل شده است. تبليغات از اين طريق ابزار مقرون به صرفهاي است که از نرخ پاسخگويي بالايي برخوردار است (عليخانزاده، 1385).
مجلات اينترنتي
اين ابزار اطلاعات را بصورت يک طرفه از ناشر بسوي افراد ارسال ميکند که بيشتر هدف، اطلاعرساني و ترغيب جهت عضويت افراد را دنبال ميکند ولي مهمترين آنها نشستهاي اينترنتي ميباشد که يکي از اجزاي اصلي سايتهاي تخصصي تجارت و بازاريابي ميباشند (بوهالیس، 2004) و در حقيقت بصورت فضايي است که اخبار تخصصي نسبت به يک موضوع خاص در آنجا يافت ميشود.
در مورد هر موضوعي در جهان يک مجله الکترونيکي ميتوان پيدا کرد، همه مردم معمولاً حداقل در يک مجله عضو هستند و بطور مرتب اطلاعات دريافت ميکنند. با جستجو در اينترنت ميتوان مجلاتي را که رايگان هستند و با قيمتهاي مناسب اقدام به فروش تبليغاتي ميکند، يافت.
نرم افزارهای کامپیوتری
باتوجه به در دسترس بودن همیشگی این وسیله و عمومیت آن، اولویت تبلیغات الکترونیک با این وسیله است. علاوه بر تبلیغات پیامکی و برگزاری مسابقات مذهبی و سیاحتی. با این روش که عمومیترین نوع تبلیغات در تلفنهای همراه است میتوان از طریق نرم افزارهای که قابل نصب بر روی تمامی سیستم عاملها هستند، علاوه بر پاسخ به نیاز و آگاهی گردشگران، تبلیغات را نیز انجام داد.
وب سایتهای اینترنتی:
وب سيستم بزرگي از سرويس دهندههايي است که انواع اطلاعات را به هر فردي در اينترنت عرضه مينمايد. ويژگي اصلي وب که آن را از ساير خدمات جدا ميسازد، مبتنی بر متن بودن آن است. به اين معني که در اين منابع ميتوان با استفاده از اشارهگرها از يک منبع يا صفحه به صفحه و منبع ديگر منتقل شود و شامل منابع متني، صوتي، تصويري و گرافيکي و ... . ميباشد و در اصطلاح مبتني بر نظام فرارسانهاي است (گلستاني، 1385).
گردشگري:
كلتمن مفهوم گردشگري وتوريسم را اين گونه بيان ميكند: مسافرتي است كوتاه مدت كه از نقطهاي شروع و در نهايت به همان جا ختم ميشود و در طول مسافرت بر اساس يك برنامه و سفر خاص، مكانهاي متعددي ديده ميشود و مبالغ زيادي ارز عاید کشور میزبان میشود (کلتمن، 1989: 3).
گردشگر:
گردشگر به عنوان فردی تلقی میشود که بیش از یک شب در مکانی اقامت کند و جزء بازدید کنندگان روزانه نباشد؛ به عبارت دیگر شخصی که به کشور یا شهری غیر از محل زیست عادی خود برای مدتی که کمتر از 24 ساعت یا بیشتر از یک سال نباشد سفر کند (دولت آبادی، 1388: 30).
تعریف عملیاتی متغیرها:
رسانههای الکترونیکی: در این پژوهش رسانههای الکترونیکی به عنوان متغیر مستقل با گویههای زیر سنجیده میشود:
تبلیغات اینترنتی؛
وب سایتها؛
برنامههای تبلیغاتی صدا و سیما (رسانه ملی)؛
برنامههای تبلیغاتی ماهواره؛
نرم افزارهای کامپیوتری.
جذب گردشگـر: متغيـر وابستـه اين تحقيق ميـزان جذب گردشگـر است و با پنج گويه مورد سنجش قرار میگیرد اين متغير ميزان جذب گردشگر به شهر شیراز را نشان ميدهد.
سفر دوباره به شیراز
پيشنهاد به ديگران براي سفر به شیراز
استفاده از رستورانها و واحدهاي اقامتي.
مراجعه به مراكز اطلاعرساني براي معرفي صحيح و مناسب جاذبهها.
بازدید از جاذبههای تاریخی و تفریحی شهر شیراز.
فصل دوممباني نظري211899579375000
2895601028700

2-1. مقدمهگردشگری رفتار مشترک گروههای انسانی است که از ابعاد جغرافیایی و فضایی برخوردار بوده و بازتابهای این رفتار نیز فضا و ویژگیهای محیط جغرافیایی را متاثر مینماید. این رفتار جمعی و مشترک انسانها امروزه در قالبها و ساختارهای اداری شکل میگیرد و هدایت و کنترل میگردد. به عبارتی نوع نگرش، سیاستگذاری، تصمیم و اقدام دولتها میتواند تاثیرهای متفاوتی را بر فضای جغرافیایی از خود به جای گذارد. ازاین رو مطالعه درباره پتانسیلهای جذب گردشگر و کاربری زمین میتواند به درک بازتابهای فضایی و نوع چشماندازها کمک نماید. از سویی دیگر به نظر میرسد صنعت روبه رشد گردشگری نقش مهمی در توسعه ملی کشورها در آینده بازی خواهد کرد و هر حکومتی و دولتی سعی خواهی نمود تعداد بیشتری جهانگرد را به کشور خود جذب نماید (ین تینگ و همکاران، 2014: 325).
گردشگری به عنوان مجموعه فعالیتهایی تعریف میشود که مردم به خاطر تفریح، استراحت و نظایر آن از محل زندگی خود به سایر مکانها مسافرت کنند (داس ویل، ترجمه اعرابی و ایزدی، 1378، ص19). اکوتوریسم یا طبیعت گردی گونهای از گردشگری است در حال توسعه است و افرادی را که از زندگی در شهرهای شلوغ به ستوه آمدهاند، به سوی خود جذب میکند. سازمان جهانی گردشگری پیشبینی کرده است که در دهه آینده شمار طبیعت گر از 7% فعلی به 20% برسد (رضوانی، 1380، ص243). گردشگری در دو مقیاس داخلی و بینالمللی انجام میپذیرد که هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارد.
2-2. مفهوم شناسی گردشگريتاكنون تعاريف متعددي از گردشگري ارايه شده است كه در اينجا به‌برخي از آنها اشاره مي‌شود. در يك تعريف كلي، «گردشگري به سفر كوتاه‌مدت و موقتي گردشگر با هدف سير و سياحت، به منطقه‌اي خارج از محل سكونت و كار خود گفته مي‌شود» (الواني، 1385: 70). در تعريفي ديگر، «گردشگري نهادي است كه انسان براي غني ساختن و معني بخشيدن به زندگي خود از آن بهره مي‌جويد. برخي از كارشناسان، گردشگري را شامل سه مرحله جدا شدن از يك جامعه، گذر از آن، و انتقال به جامعه ديگر و درآميختن با آن دانسته‌اند. عوامل تشكيل‌ دهنده گردشگري را مي‌توان در چهار مورد زير خلاصه كرد:
گردشگر يا گردشگران؛
ناحيه مناسب و مقصد جذاب براي بازديد و سياحت؛
راه و مسير ارتباطي مناسب براي دسترسي گردشگر به منطقه؛
نظام‌هاي پشتيباني و خدماتي براي ياري دادن به گردشگر در طول سفر و اقامت» (همان منبع: 71).
آرتور بورمن، گردشگري را مجموعه‌ مسافرت‌هايي که به منظور استراحت و تفريح و تجارت يا ديگر فعاليت‌هاي شغلي و يا اينکه به منظور شرکت در مراسم خاص انجام گيرد و غيبت شخص گردشگر از محل سکونت دائم خود در طي اين مسافرت موقتي و گذرا مي‌باشد میداند. بديهي است کسانيکه اقدام به مسافرت‌هاي شغلي منظمي بين محل کار و زندگي خود مي‌کنند مشمول اين تعريف نمي‌شوند (دوهارباب و سیتومرانگ، 2012: 400).
از نظر پل روبر، گردشگري عمل مسافرت کردن و طي مسافت نمودن و رفتن به جايي غير از مکان هميشگي و متعارف زندگي به منظور تفنن و لذت بردن است، حتي اگر اين کار شامل يک جا‌به‌جايي کوچک باشد يا اين که هدف اصلي از اين جابه‌جايي غير از تفنن و لذت بردن باشد (چامینوکا و همکاران، 2012: 169)
در مسابقاتي که اتحاديه بين‌المللي گردشگري براي به‌دست آوردن يک تعريف جامع از گردشگري گذاشته بود، تعريف زير از ميان تعاريف بدست آمده برگزيده شد که بر طبق اين تعريف، گردشگري عبارت از مجموعه تغييرات مکاني انسانها و فعاليتهايي است که از آن منتج ميشوند، اين تغييرات خود ناشي از به واقعیت پيوستن خواستههايي است که انسان را به جابه‌جايي وادار ميکند و بالقوه در هر شخص با شدت و ضعف متفاوت وجود دارند (رضواني، 15: 1382)
در سال 1942 اقتصاددانان سوئيسي که بيشتر گردشگري را محور تحقيقات و مطالعات خود قرار داده بودند، تعريف نسبتاً بهتري ارايه كردند. به عقيده آنها گردشگري عبارت است از ظهور مجموعه روابطي که حول مسافرت و اقامت يک نفر غيربومي بدون اقامت و اشغال دائم در يک محل به وجود مي‌آيد. اين تعريف مدتها از جانب انجمن بين‌المللي متخصصين علمي گردشگري مورد قبول قرار گرفت ( تقی‌زاده انصاری، 1381: 13).
سازمان جهاني گردشگري (WTO) در سال 1991، با همراهي دولت کانادا « کنفرانس بين‌المللي درباره مسافرت و آمارهاي گردشگري» را در اتاوا تشکيل دادند که در زمينه واژگان، اصطلاحات و طبقه‌بندي آنها تصميماتي گرفتند و توصيه‌هايي ارائه کردند و سازمان جهاني گردشگري این تعریف را از گردشگری ارائه کرد:
«کارهايي است که فرد در مسافرت و مکاني خارج از محيط عادي خود انجام مي‌دهد اين مسافرت بيش از يک سال طول نمي‌کشد و هدف، تفريح، تجارت يا فعاليت ديگر است» (حضوري، 15: 1381).
با توجه به كليه تعاريف بالا مي‌توان گفت گردشگري به مجموعه فعاليتهاي اطلاق مي‌شود که در جريان مسافرت به مقصد، اقامت، بازگشت و حتي يادآوري خاطرات آن نيز انجام مي‌شود. همچنين شامل فعالیتهايي است که گردشگر به عنوان بخشي از سفر انجام مي‌دهد، نظير خريد کالاهاي مختلف و تعامل ميان ميزبان و ميهمان را نيز در بر ميگيرد. به طور کلي مي‌توان هرگونه فعاليت و فعل و انفعالي را که در جريان سفر يک سياحتگر اتفاق مي‌افتد گردشگري تلقي کرد.
2-3. انواع ديدگاه‌ها در باب گردشگريدر تكامل و توسعه فعاليتهاي گردشگري، تاكنون چهار ديدگاه مطرح شده است:
1. ديدگاه حمايتي مثبت: در اين ديدگاه، گردشگري به‌ مثابه يك صنعت مولد كه ياري دهنده اقتصاد و توسعه كشورهاست، در نظر گرفته مي‌شود. در دوراني كه براي اغلب كشورها مسايل اقتصادي داراي اهميت است و گردشگري عاملي در جذب منابع خارجي و افزايش قدرت ارزي به‌شمار مي‌آيد، اين ديدگاه طرفداران بسياري دارد. در اين نگرش، جنبه‌هاي اقتصادي گردشگري بسيار با اهميت تلقي مي‌شود و سياستگذاران، به نقش مهم آن در رفع مشكلات اقتصادي كشورها توجه مي‌كنند. در ديدگاه حمايتي مثبت، دولت نبايد در امور اجرايي توسعه گردشگري دخالت كند، بلكه نقش آن، تصويب و اتخاذ سياست‌ها و قانون‌هايي است كه از توسعه گردشگري حمايت مي‌كنند. اين ديدگاه در دهه 60 ميلادي در غرب طرفداران بسياري داشت.
2. ديدگاه نظارتي: در اواخر دهه 60 و نخستين سالهاي دهه 70 ميلادي، نظريات چپ‌گرا در تقابل با انديشه توسعة آزاد گردشگري مطرح شد. آشكار شدن برخي از ضايعات گسترش گردشگري، به اين ديدگاه قوت بخشيد كه بايد از توسعه مهارگسيخته گردشگري با اهداف صرفاً اقتصادي، جلوگيري كرد. به همين سبب، نقش نظارتي دولت بسيار اهميت يافت. طرفداران اين ديدگاه معتقد بودند كه توسعه گردشگري اگر همراه نظارت‌هاي دولت نباشد، با مباني توسعه پايدار و حفظ منابع طبيعي، تاريخي، فرهنگي و انساني كشورها مغاير خواهد بود.
3. ديدگاه سازگاري: در اين ديدگاه، كه در دهه 80 ميلادي مطرح شد، تلويحاً دخالت دولت در فعاليت‌هاي گردشگري پذيرفته شده بود. براساس اين نظريه، دولت‌ها مي‌كوشيدند تا با انتخاب سياستهاي مناسب گردشگري براي كشور خود، نوعي سازگاري و تطبيق ميان مصالح جمعي و توسعه گردشگري ايجاد كنند و به‌جاي محدود ساختن گردشگري، توسعه آن را با مصالح و منافع كشور هماهنگ سازند. در اين ديدگاه، توسعة پايدار گردشگري، راهنماي عمل مديران بود و خط‌مشي‌هاي دولت نيز بر همين مبنا طراحي و اجرا مي‌شد.
4. ديدگاه دانش‌مدار: در ديگاه دانش‌مدار كه از دهه 80 ميلادي به بعد شكل گرفت، رويكردهاي علمي به گردشگري، جايگزين ديدگاه‌هاي صرفاً سياسي و اقتصادي شد. در اين ديدگاه، تصميم‌هاي سياسي دربارة توسعه گردشگري، بر مبناي تحقيقات و پژوهش‌هاي علمي اتخاذ و خط‌مشي‌هاي منطقي، با توجه به ارزيابي علمي نتايج توسعة گردشگري، طراحي شدند. در ديدگاه دانش‌مدار، تاسيس دانشكده‌ها و پژوهشكده‌هاي گردشگري و توسعة تحقيقات گردشگري مورد تاكيد قرار گرفت. بر اساس همين ديدگاه بود كه رشته گردشگري به‌مثابه يك رشته مستقل علمي در جهان مطرح شد (وایور و لاوتون، 2007). 2-4. وضعیت گردشگری در ایران2-4-1. گردشگري در سال‌هاي پيش از انقلاب اسلامياولين نهاد مربوط به فعاليت گردشگري در سال 1314 تحت عنوان «اداره جلب سياحان خارجي و تبليغات» در وزارت داخله آن دوران تاسيس شده بود. شانزده سال بعد يعني در شهريور 1320، اين اداره به شوراي عالي جهانگردي تبديل و در وزارت كشور متمركز شد. مجدداً در فروردين 1342، سازماني به‌نام سازمان جلب سياحان وابسته به نخست‌وزيري تاسيس شد. اما تا پيش از پيدايش مديريت جهانگردي و فرهنگ و هنر در سازمان برنامه و بودجه در سال 1347، هيچ موسسه يا سازماني وجود نداشت كه به برنامه‌ريزي مدون در امر گردشگري بپردازد.
كار مدون و برنامه‌ريزي شده در خصوص گردشگري، در چهارمين برنامه عمراني (51-1346) براي اولين بار صورت گرفت. اگرچه برنامه چهارم در آن سالها به عنوان يك برنامه موفق در گردشگري ارزيابي شد و 80 درصد اهداف ورود گردشگر تحقق يافت، اما به علت عدم وجود اهداف مشخص در حوزه ايرانگردي و خاصه تجهيزات مربوط به خدمات گردشگري از جامعيت لازم برخوردار نبود (فرزين، 1382).
برنامه پنجم عمراني (57-1352) با هدف كلان شناخت و معرفي فرهنگ ايران، ايجاد وسايل رفاه و تامين وسايل پذيرايي براي گردشگران داخلي و خارجي، آخرين برنامه عمراني قبل از انقلاب اسلامي بود. در برنامه پنجم علاوه بر هدف‌گذاري گردشگران خارجي و ايرانگردي، براي افزايش انواع تاسيسات گردشگري به‌ ويژه ساخت هتل و ميهمانسرا نيز هدف‌گذاري شده بود.
محورهاي اساسي اين دو برنامه را در خصوص گردشگري مي‌توان به شرح زير بيان كرد:
كسب وجهه بين‌المللي و ايجاد ساختار تشكيلاتي و نظام اجرايي جديد به ‌منظور اعمال مديريت و هدايت فعاليتهاي گردشگري؛